 |
|
|
|
|||||||||
|
||||||||||||
|
Webdesign & Hosting |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|||
 |
|||||||
|
|||||||
|
Met Simon Vestdijk door Lahringen Op 17 oktober 1898 wordt Simon Vestdijk in Harlingen geboren. Na de 3-jarige HBS alhier maakt hij deze af in Leeuwarden en gaat daarna in Amsterdam medicijnen studeren. In 1927 monstert hij aan als scheepsarts. Weer terug neemt hij hier en daar artsenpraktijken waar, maar eigenlijk wil hij componist worden. In 1933 besluit hij plotseling het artsenbestaan op te geven om te gaan schrijven. In zeer korte tijd schrijft hij het boek 'Kind tussen 4 vrouwen'. Dit boek wordt door zijn uitgever geweigerd en verschijnt daarom pas na zijn dood. Zijn eerst uitgegeven boek wordt 'Terug naar Ina Dalman', dat in Lahringen (= Harlingen) speelt en dat deel uitmaakt van de Anton Wachter romans. Hierin staat de jeugd van Simon Vestdijk centraal. Hij is verlegen, in zich zelf gekeerd en wordt als kind veel gepest, iets dat regelmatig in de Anton Wachter romans terugkomt. Simon Vestdijk overlijdt in 1971. Hij was een zeer veelzijdig en produktief schrijver (ongeveer 30.000 pagina's) en schreef vooral autobiografisch getinte psygologische romans, historische romans, essays en poezie. Hij behoort tot de grootste Nederlandse schrijvers.
U begint halverwege de Voorstraat bij de Raadhuistoren. De Raadhuistoren staat tegen het Stadhuis dat in 1730 door de stadsbouwmeester H.J. Norel is gebouwd. Het stadhuis heeft aan de Noorderhaven een versierde middenpartij met een balkon. Hierboven is een beeld van Sint Michael te zien, de schutspatroon van de stad. In zijn handen heeft hij het rood-witte stadswapen. Een 17e eeuws beeld van deze heilige ziet u in de toren (oorspronkelijk uit 1587). In de toren hangt naast het carillon en de grote klok, ook het "gehoorzamheidsklokje" dat 's avonds om 10 uur de Harlingers waarschuwt dat het bedtijd is. Met de rug naar de Raadhuistoren staand, loopt u rechts de Voorstraat in. Op het kruispunt slaat u linksaf de Kleine Brede plaats in, en even verder rechtsaf de Hondenstraat in, die door de gerenoveerde Vijverbuurt loopt. U loopt tot het einde van de straat en gaat dan rechtsaf de Zuiderhaven op. Hier staat het monument ter nagedachtenis van Tjerck Hiddesz de Vries (1622-1666), luitenant-admiraal van Friesland. Het gedenkteken stelt de boeg van een schip voor. De Vries stond zijn mannetje tijdens een 4-daagse zeeslag tegen de Engelsen. Hij werd begraven in de Grote Kerk. U gaat linksaf de Havenbrug over en dan weer direct linksaf langs twee fraaie 17e eeuwse trapgevels. Bij de Weeshuisstraat gaat u rechtsaf. U komt nu op de plaats waar vanaf 1496 het "Blokhuis" (kasteel)stond, als zware vesting het belangrijkste punt in de haven. Hier vindt u het oudste poortje 1546) van Harlingen, met boven de deur de tekst "is God mit on vie kan dan tegen ons sijn niemant". Tot 1898 stond hier een grote kerk. U volgt deze straat, die na de eerste bocht Westerkerklaan en na de tweede bocht Dokstraat heet. Deze huizen werden rond 1905 gebouwd. Aan het einde gaat u rechtsaf. U loopt tot aan de hoek en steekt vervolgens het Havenplein over. U komt nu bij het "Havenmantsje". Dit voormalige kantongerecht wordt nu door de politie te water gebruikt. In het torentje van dit gebouw hangt een klok die in 1562 door Filips de tweede geschonken werd. Filips de tweede was een "zoogbroeder" van Casper di Robles (zij werden door dezelfde vrouw gezoogd), stadhouder van Friesland in de Spaanse tijd van 1573 tot 1576. Casper di Robles liet nadat bij de "Allerheiligenvloed" van 1570 honderden mensen verdronken waren, de zeedijk verhogen om de stad tegen de zee te beschermen. Op de Westerzeedijk staat zijn monument: "De Stenen Man". U gaat de havenbrug weer over en slaat direct linksaf (nog voor de winkel). De eerste straat gaat u rechtsaf in. Aan het eind daarvan slaat u weer linksaf. U steekt nu de Prins Henderikbrug over en gaat dan rechtsaf de Noorderhaven op. Hier zijn de uiteenlopende huizen uit de 17de tot en met de 20ste eeuw, stuk voor stuk het bekijken waard. Op nummer 29 vermoordde dominee Johan Barger in 1894 een jong meisje. Dat gruwlijke nieuws werd toen door troubadours verspreid en de eerste regel van hun lied zijn nog bekend: "Tarara-boem-diee, de blikken dominee, die schoot met kruit en lood, zijn arme naaister dood". Voordat u linksaf de Zeilmakersstraat (derde straat) in gaat, kunt u aan de overkant weer het Stadhuis zien. U komt uit op de Zoutsloot en gaat voor het bruggetje rechtsaf. De restauratie en renovatie van de Zoutsloot leverde Harlingen in 1975 een speciale gedenkpenning op van het Nationaal Comite Monumentenjaar 1975. Harlingen heeft meer dan 500 (beschermde) monumenten. Stadsrenovatie, zowel restauratie van monumenten als aangepaste nieuwbouw, staat op een hoog peil. Veel panden zijn gerestaureerd door de Hein Buisman Stichting, genoemd naar de Leeuwarder boterkoning, die zich voor het behoud van historische panden inzette. Deze panden zijn herkenbaar aan plaquettes. Het huis, nummer 43 is het eerste door deze stichting gerestaureerde pand. U gaat langs de Zoutsloot tot nummer 76 en volgt de bocht. Aan het eind steekt u de Hoogstraat over. Deze weg, het Herenwaltje loopt u uit tot het einde, dan rechts de Rommelhaven op. Vervolgens linksaf over het (rol) bruggetje en direct weer rechts. Rechts ligt de brug met vier leeuwen met het wapen van Harlingen. Men verteld dat een van de leeuwen zich om middernacht wel eens omdraait. U gaat linksaf de tweede (smalle) straat in, de Roeperssteeg, langs het pakhuis met trapgevel op de hoek. De Roeperssteeg is niet het mooiste straatje van Harlingen, maar via deze steeg komt u in die andere stad: Lahringen. Schrijver Simon Vestdijk is geboren in het huis recht, op de hoek van de Voorstraat. Aan de zijkant van het huis is een herinneringsplaquette. De straten waar u verder doorloopt, komen voor in de "Harlinger romans" van Vestdijk. Hij veranderde alleen de namen, zo noemt hij de Voorstraat de "Hoofdstraat". Straatnamen die Vestdijk gebruikte in "Terug tot Ina Damman", staan tussen rechte haken [ ]. Aan het eind van de Roeperssteeg gaat u linksaf. U loopt naar de 'kleine' Voorstraat [Natte Hoofdstraat] - waar het beeldje van Anton Wachter staat - en gaat de Simon Stijlstraat [Schoolstraat] in. De Harlinger Simon Stijl, die van 1731 tot 1804 leefde, was doctor in de geneeskunde en schrijver van toneelstukken. Hij was bovendien actief in de politiek, onder meer lid van de Nationale Vergadering. In de Simon Stijlstraat [Schoolstraat] at Ina Damman tussen de middag haar boterham op bij een tante. Anton was vanaf de eerste ontmoeting met Ina, aan het begin van het tweede HBS-jaar, verliefd op haar. U loopt recht op het huis af waar Simon Vestdijk woonde van zijn vierde tot zijn elfde jaar: het huis boven de slagerij op de hoek van Lanen [Schoolplein]. Dan rechtdoor over de spekmarkt [de enge Bergpas] en op het kruispunt linksaf de Heiligeweg [Achterweg] in. Bij de eerste grote straat, de Kerkstraat [Kerkstraat] gaat u rechtsaf. U loopt aan de buitenkant van de stad, zoals die was rond 1600. Het verschil tussen de hoge en de lage (nieuwe) kant is duidelijk te zien, evenals de gedempte gracht. U loopt de Kerkstraat uit tot aan de Grote Kerk of "Dom van Almenum". Volgens overlevering is dit de eerste Christenkerk in Friesland. De buurtschap Almenum was er omheen gebouwd en werd later ingelijfd bij Harlingen. De kerk is gebouwd op een terp. Het Hinzeorgel met de 34 registers en 2300 pijpen werd in 1776 gebouwd. Alleen de toren is rond 1200 gebouwd. Rechtdoor langs de noordkant van de kerk en dan linksaf de Vetsmelterstraat in. Hier zijn nieuwe huizen gebouwd op het oude stratenplan. Aan het eind gaat u rechtsaf. U loopt tot aan het water, gaat links en dan recht de brug over. Direct over de brug gaat u rechtsaf de Zuidoostersingel [Singel] over. Op de Zuidoostersingel 35 kwam Simon Vestdijk op 11-jarige leeftijd te wonen. Rechts van het Harmenspark [Borgholtplantsoen] loopt het pad dat Vestdijk het Singellaantje noemde en dat sinds 17 januari 1998 Simon Vestdijksingel heet. Aan het eind van de Zuidoostersingel is het station. Anton wordt na lang aandringen door een klasgenoot voorgesteld aan Ina Damman. Hij mag haar naar het station begeleiden. Het ritueel herhaalt zich elke dag; hij ontmoet haar ergens onderweg, draagt haar tas en brengt haar via een vaste route naar het station. Dat Ina afstandelijk en koel blijft, deert Anton niet, verliefd als hij is. U volgt het water en gaat de Simon Vestdijksingel op. Op het eind van deze singel rechtsaf over de Kerkpoortsbrug [Singelbrug]. U volgt de Rozengracht [Tuingracht]. Aan het eind van de gracht schuin het Zuiderplein [Werfplein] over naar de Zuiderhaven [Werfgracht]. Aan de rechterkant staat de neogotische Rooms Katholieke kerk uit 1881. Aan de overkant van de haven waren vroeger scheepswerven. Ook die van de Friese Admiraliteit, die de koopvaardijvloot moest beschermen. Zij zetelde in een pand dat op de plaats stond waar nu het gebouw "Hubertus" staat. In dat pand werd later de HBS gevestigd waar Anton zo'n hekel aan had. U gaat de tweede straat rechts in, de Jan Ruurdstraat. U steekt de Schritsen [Breestraat] over en loopt over de Kleine Ossenmarkt naar de Lanen [Lanen]. Hier gaat u rechtsaf. U passeert het beeldje van "Walle Geertje", een bekende koopvrouw, die hier tot de Tweede Wereldoorlog haar winkeltje had. Op woensdagochtend is op de Lanen nog steeds de markt. Op nummer 28 staat het oudste pand (1596) "De Gouden Engel" dat door de Hein Buisman Stichting is gerestaureerd. Dit was de Simon Vestdijk wandelroute door Lahringen. Veel plezier in het ontdekken van Simon Vestdijks Lahringen.
|
|||||||
|
Tekst: Gemeente Harlingen in samenwerking met Gemeentemuseum 'Het Hannemahuis'. |
|||||||
|
U kunt nú reserveren! |
|||||||
